Damhert

Iedereen kent Dama dama wel, het damhert. Als kind gingen we het voeren in het hertenkampje in het park of bij de kinderboerderij, en later deden we dat met kinderen of kleinkinderen. Uit die kampjes ontsnapten dieren, of ze werden gewoon losgelaten. En in menig natuurgebied redden ze zich uitstekend. Zo hadden ze het bijvoorbeeld geweldig naar hun zin in de Waterleidingduinen, een Natura 2000-gebied. Beheerders moeten daar, met een flinke Europese subsidie, ervoor zorgen dat de vaak zeldzame flora en fauna blijven bestaan. Maar damherten vreten alles wat los en vast zit. Bovendien vonden er steeds meer verkeersongelukken met veel blikschade plaats, veroorzaakt door overstekend wild. Het ging alle perken te buiten. Dus moest de populatie beheerd worden. In de Waterleidingduinen, 3400 hectare, leefden voor de ingreep rond de 3900 damherten. Dat aantal wil men in de loop der jaren terugbrengen tot 800. Een vreemd streven want ecologen hebben berekend dat er idealiter hooguit vier dieren per 100 hectare mogen leven. Voor die oppervlakte kom ik uit op 136 dieren(34×4=136).

Op grond van het devies: ‘Beter door het geweer dan door het verkeer’ werden er verleden winter, zeer tegen de zin van veel natuurliefhebbers, al ruim 1400 dieren afgeschoten.

Voor zover bekend komen er geen damherten in Drenthe voor. Tot nu toe geldt er ook de nuloptie, wat wil zeggen dat loslopende exemplaren onverwijld worden gevangen of doodgeschoten. Er zijn wel wat kleine populaties in de buurt, namelijk in het Lauwersmeergebied en in de Friese wouden bij de Tjongervallei leven verwilderde groepen van ongeveer 300 stuks.

In het kader van ‘rewilding’ gaan er stemmen op om in Drenthe en Groningen zogeheten grofwild te introduceren, te weten edelhert en damhert. ‘Dat is goed voor de natuurbeleving’ zeggen de voorstanders, ‘Het geeft de natuur meerwaarde.’ Naar verwachting zullen van heinde en verre dagjesmensen en toeristen komen genieten van de imposante dieren. En dat is goed voor de plaatselijke economie. Maar de boeren zijn er niet zo blij mee. Dat wild komt gegarandeerd op hun velden foerageren. Dus moeten er (vaak op eigen kosten) hekken om de akkers komen en daar zijn de natuurorganisaties weer op tegen. Weliswaar kunnen de boeren schadekosten indienen bij het faunafonds, maar dat is een hele papierwinkel en daar zitten ze nou niet direct op te wachten. Wildschade is trouwens moeilijk te meten.

Bovendien nemen natuurorganisaties noch overheid verantwoordelijkheid voor eventuele aanrijdingen, waardoor wellicht de verzekeringspremies zullen stijgen. Om aanrijdingen te voorkomen kunnen uiteraard grote snelwegen afgeschermd worden met hekken, zoals we nu al in Duitsland en bij het Dwingelderveld zien, kunnen er wildroosters gemaakt worden op fietspaden en binnenwegen. Ook kan er van te voren onderzocht worden wat de draagkracht is van het beoogde gebied. En dan moet er nog bepaald worden wie er aansprakelijk is voor het beheer van deze nieuwe toeristische attractie.

Voor de ‘rewilding’ willen de natuurorganisaties edelherten vangen in gebieden waar ze ruim voorhanden zijn en dan in vrachtwagens naar het beoogde terrein verplaatsen. Damherten moeten de weg erheen zelf vinden, te voet.

Maar waarom bemoeien we ons steeds met de natuur? En met natuur bedoel ik hier een ongestoord gebied dat zich vrijelijk kan en mag ontwikkelen. Natuur is niet maakbaar.

En waarom willen we steeds weer het ecosysteem om ons heen veranderen?

Al in de 18de eeuw maakt Malthus zich ernstig zorgen over de groei van de wereldbevolking en voorspelt hongersnood op grote schaal. Maar de bevolking groeit gewoon door en drukt zo zijn ontwrichtende stempel op het complete aardse ecosysteem.

Niet gek dat de periode waarin we leven het antropoceen wordt genoemd. Onder invloed van de mens verandert er veel. Maar onze planeet kan niet eindeloos onze bemoeienis met de natuur verkroppen. Er zijn grenzen aan het uithoudingsvermogen van moedertje aarde. Ze begint uit balans te raken.

Denk er eens over na of. liever nog, praat erover tijdens een gezellige maaltijd met bijvoorbeeld een lekker stukje damhertenvlees. Het is online te bestellen en hartstikke biologisch, duurzaam, gezond en nog glutenvrij ook.